ماهنامه علمي و پژوهشي پزشك و آزمايشگاه

اسپکتروفتومتری جذب اتمی

در شیمی تجزیه جهت اندازه گیری میزان غلظت فلزات مختلف در ترکیبات از تکنیک اسپکتروفتومتری جذب اتمی استفاده می گردد. با استفاده از این تکنیک غلظت تا 62 فلز مختلف در محلولها قابل اندازه گیری می باشد. این تکتولوِژِی در سال 1950 توسط دانشمندان استرالیایی معرفی گردیده است. در این تکنیک از خاصیت جذب طول موجهای مختلف اتمهای متفاوت فلزات استفاده می شود. به بیان دیگر اتمهای فلزات مختلف قادرند نورهای با طول موجهای مختلف را جذب نمایند. درست همانند زمانی که این اتمها وقتی به مرحله برانگیختگی می رسند طول موجهای نوری خاصی را از خود ساطع می نمایند. به عنوان مثال فلز مس زمانی که به مقدار کافی گرم شود می تواند نور سبزی با طول موج خاص در شعله ایجاد نماید حال اگر یک طیف نوری خاص به اتمهای فلز مس برخورد نماید این اتمها طول موج نور سبز مختص به خود را جذب خواهند نمود. که در هنگام آشکارسازی این طول موجهای جذب شده به صورت نوارهای تاریکی در آشکارساز یا فیلم مخصوص نمایان خواهند شد که این نوارهای تاریک و محل آنها برای هر فلز خاصی اختصاصی می باشد.

استفاده از لیزر مادون قرمز در ردیابی مالاري�

مالاریا بیماری عفونی ناشی از گزش پشه از جنس آنوفل می باشد که از طریق انتقال انگل مالاریا از جنس پلاسمودیوم ایجاد می شود. این بیماری در اکثر نواحی گرمسیری و نیمه گرمسیری کره زمین رایج می باشد. هر ساله 350 تا 500 مورد جدید عفونت به این انگل و یک تا سه میلیون مرگ و میر در سراسر جهان گزارش می گردد. اکثر موارد مرگ و میر در نواحی اطراف صحرای آفریقا به وقوع می پیوندد که نیاز به پرسنل آشنا و امکانات تشخیصی مناسب دراین مناطق به شدت احساس می شود.
روشها و تکنیکهای جاری تشخیصی مالاریا نیازمند افراد کارآزموده جهت رنگ آمیزی اسلاید و جستجو برای انگل ها و روشهای بررسی DNA و در نهایت مرحله شمارش تمامی سلولهای آلوده به انگل می باشد. صحت و کار آمدی این روشها به مهارت و امکانات و تجهیزات مورد استفاده بستگی دارد. بر عکس در روش جدیدی که دانشمندان در حال بررسی، تکمیل و کاربردی کردن نهایی آن هستند شناسایی این انگل ها و شمارش سلولهای آلوده به انگل به سهولت و توسط افرادی با آموزش های اولیه ساده و کارآمد قابل اجراست. در این روش که بر اساس خاصیت فیزیکی نوری بنام THG (Third Harmonic Generation ) معروف است، شناسای انگل به راحتی انجام می گیرد. انگل مالاریا ماده ای کریستالی بنام هموزئین-آ (Hemozein-a) تولید می کند که بر اساس این روش در صورتی که در محیط انگل مالاریا وجود داشته باشد با تابش اشعه لیزر مادون قرمز به محیط و ایجاد خاصیت نوری THG تابشی به رنگ آبی از سلول آزاد خواهد شد.
به گفته رئیس این تیم تحقیقاتی، این روش توانسته است ساده ترین، سریعترین و کاربردی ترین روش تشخیص و ردیابی انگل مالاریا را در نمونه های خون به ارمغان آورد. محققان امیدوراند با ترکیب و آداپتاسیون تکنیکیهای جاری مانند لیزر ، فیبر نوری و تکنیکهای مختلف مورد استفاده در فلوسایتومتری با این روش و تکنولوژی جدید، آنرا از حالت آزمایشگاهی در آورده و به صورت کاربردی در آزمایشگاهها و مراکز درمانی مختلف تبدیل نمایند.
این محققان در صددند تا دستگاهی را بر همین اساس طراحی نمایند که پزشک با تزریق نمونه خون بیمار به دستگاه بتواند به سادگی و صحت بسیار بالایی شمارش دقیقی از تعداد سلولهای آلوده به انگل را بدست آورد.
منبع:Lab.Medinews.com
مترجم: مهدی طالبی

سلولهای بنیادی سرطانی و ایجاد تومور های مغز�

سلولهای بنیادی سرطانی می توانند باعث ایجاد تومور های مغزی شوند
سلولهای بنیادی که امروزه به عنوان منبعی برای بازجوانسازی، مد نظر نظر قرار- گرفته اند ممکن است نقش خطرناکی در بدن داشته باشند. خصوصا در رشد و متاستاز تومور. اولین یافته در لوکمی، ديده شد که سلولهای بنیادی سرطانی در تومورهای سرطانی توپر پانکراتیک،پروستات، کولون،سینه و مغز یافت شدند.
بر اساس نتایج اولیه منتشر شده تحقیقاتی که توسط گروهی از جراحان مغز و اعصاب آمریکا در حال انجام است، نشان داده شده که برخی از تومور های مغزی به داروهای شیمی درمانی رایج پاسخ می دهند ولی برخی بدون پاسخ بوده و یا به این روشهای درمانی مقاومت نشان می دهند. که با تحقیقات اولیه بافت شناسی بررروی این دسته از تومور ها، منشاء سلولهای بنیادی متفاوت آنها ثابت شد. به نظر می رسد این نوع سلولها در ایجاد تومور های سایر بافتها موثر باشند. که در اینصورت نیاز به کشف روشهای جدید و متفاوت درمانی در اینگونه تومور ها احساس می شود.
منبع:Biothechdaily.com
ترجمه: مهدی طالبی

تشخيص آسم بوسيله بيني الكترونيكي

بینی الکترونیکی براي تشخيص آسم در آينده استفاده خواهد شد.
اين وسيله حاوي سنسورهايی برای گازهاي شيميايي است كه به تركيبات تبخيري ارگان‌ها VOCs (Volatile Organic Compounds) در بازدم افراد واكنش نشان مي‌دهد.
تنفس يك شخص حاوي تركيبي از هزاران VOCs است كه ممكن است بعنوان علامتي براي بيماري ششي استفاده شود.
اين وسيله يك نوع جديدتر از سنسوري است كه در صنایع غذایی، نوشيدني و عطرها استفاده مي‌شد. كه همچنين در برابر اقدامات تروریستی، كشف مواد منفجره يا سموم شيميايي موجود در هوا، استفاده مي‌شود.
اين بینی الکترونیکي در پاسخ به بويي كه به آن داده مي‌شود الگویی(Smell Print) رسم می کند که با مقایسه این الگو با الگوههای موارد استاندارد و نرمال می توان به مشکل موجود و ترکیبات موجود در نمونه پی برد.
با پيشرفت اين وسيله مي‌توان عفونت‌هاي تنفسي را با مقايسه با الگوی تنفسی استاندارد بدست آمده از افراد فراوان مثلاً پنوموني، تشخيص داد. همچنين از آن بعنوان وسيله‌اي براي تشخيص سرطان ريه استفاده كرد.
در یک مطالعه جديد محققان smell print 20 فرد مبتلا به آسم (نيمي با آسم شديد و نيم ديگر خفيف‌تر) و 20 شخص سالم را مقايسه كردند تا ببينند كه آيا بینی الکترونیکی مي‌تواند آنها را به دو گروه مبتلا و غير مبتلا به آسم طبقه‌بندي كند.
شخص در يك ماسك كه به كيسه‌اي وارد مي‌شود كه مرتبط با بینی الکترونیکی است تنفس مي‌كند، اين بيني مي‌تواند smell print هايي را كه از بيماران آسمي بدست مي‌آيد نشان دهد امّا دقت آن براي طبقه‌بندي شدت بيماري پايين است.
محققان عنوان مي‌كنند كه بيماران مبتلا به آسم در اين مطالعه تشخيص داده شده‌اند و گام بعدي تشخيص افراد جديد مبتلاست.
منبع:www.medinews.com
مترجم: ژاله فهام

استفاده از لیزر مادون قرمز در ردیابی مالاري�

شناسایی مارکر ژنی مرتبط با سرطان مهاجم پروس�

اخيرا يك نشانگر ژنتيكي در ارتباط با فرم مهاجم سرطان پروستات، شناسايي شده است. اين نشانگر ژنتيكي جهت شناسايي افراد مستعد ابتلا به شكل مهاجم سرطان پروستات به كمك آزمايشات خوني ساده به كار مي رود.
شناسايي بيماران حامل اين نشانگر ژنتيكي، راهنماي مناسبي جهت درمان مؤثر سرطان پروستات به شمار مي‌رود. محققان، تركيبات وراثتي خاصي را براي اين سرطان مهاجم، يافته‌اند و تحقيقات بيانگر اين نكته است كه خويشاوندان نزديك افراد مبتلا به سرطان پروستات كه حامل نشانگر 8q24 هستند به احتمال 40% شانس ابتلا به اين سرطان را دارند. اين در حالي است كه در مبتلايان غير حامل، امكان ابتلاي ديگر اعضاي خانواده به سرطان پروستات 20% مي‌باشد.
در مطالعه‌اي كه بر روي 550 بيمار مبتلا به سرطان پروستات به عمل آمد، محققان درصدد پاسخ به اين پرسش بودند كه آيا ماهيت سرطان در حاملين این مارکر ژنتيكي با افراد غير حامل متفاوت است؟، مشخص شد كه افراد حامل نشانگر 8q24 تومورهاي مهاجم بيشتري داشته كه احتمال گسترش آن به عقده‌هاي لنفاوي بسيار زياد است و امكان برداشت آن با عمل جراحي مشكل مي‌باشد.
منبع: Labmedica ، 2007
مترجم: منا احمدی

تستي جهت تشخیص متاستاز سرطان سينه

اين تست آزمايشگاهي مولکولی نشانگر اين مطلب است كه آيا سرطان پستان توانايي انتشار در عقده‌هاي لنفي مجاور خود را دارد. هدف اين تست، جستجوي مولكول‌هائي است كه به مقدار فراوان در بافت پستان وجود داشته اما در عقده هاي لنفاوي طبيعي بسيار كم هستند. حضور يا عدم حضور سلول‌هاي سرطاني درعقده‌هاي لنفي زير بغل يك معيار مهم جهت تشخيص متاستاز سرطان پستان بوده و در زنان مبتلا به اين نوع سرطان فرصت مناسبي جهت بكارگيري بهترين روش درماني را فراهم مي‌كند. به كمك اين روش بسيار سريع، نتايج بررسي‌هاي پستان در مدت زماني كه بيمار بر روي تخت جراحي است، بدست آمده و زنان را از عمل جراحی مجدد مصون مي‌دارد.
عقده‌هاي لنفاوي بخشي از سيستم ايمني بدن هستند كه بر عليه عفونت‌ها وارد عمل مي‌شوند. اولين عقده‌ي لنفي كه مايع لنفي پستان را فيلتره مي‌كند عقده‌ي sentinel ناميده مي‌شود. علت اين نامگذاري اين است كه محل قرارگيري عقده درست در مكاني است كه سلولهاي سرطاني تمايل به انتشار اوليه دارند. در جريان برداشت عقده‌ي لنفي يا ماستكتومي (برداشت كامل سينه) جهت از بين بردن تومور پستان، جراحان معمولاً عقده‌ي sentinel را براي بررسي ميكروسكوپي بر مي‌دارند، سپس اين عقده سريعاً مورد بررسي قرار گرفته و در صورت وجود تومور، عقده‌هاي لنفي ديگر نيز برداشته مي‌شوند.
نتايج آزمايشات جامع‌تر ميكروسكوپي نيازمند 1 تا 2 روز وقت بوده و در صورتي كه سلول‌هاي توموري توسط آزمايش‌ها ديده شوند (24 تا 48 ساعت بعد از عمل جراحي) بيمار نيازمند عمل جراحي مجدد براي برداشتن عقده‌هاي لنفاوي باقي مانده است. در اين روش سريع حدود 88% از بيماران مبتلا به سرطان پستان منتشر شده و 94% از بيماران داراي سرطان بدون انتشار شناسائي شدند.
منبع: مجله Labmedica ، 2007
مترجم:منا احمدی

لوپوس

سیستم ایمنی بدن در حالت سلامت پروتئین هایی میسازد تحت عنوان آنتی بادی که این پروتئین ها بدن را برضد عوامل بیگانه و خارجی که تحت عنوان آنتی ژن شناخته میشوند محافظت میکنند. اما در برخی از شرایط سیستم ایمنی فرد سلولهای بدن همان فرد را به عنوان آنتی ژن و بیگانه شناخته و بر ضد آنها آنتی بادی میسازد بنابراین سیستم ایمنی به سلولهای خودی حمله میکند. این شرایط ایجاد کننده بیماری های اتوایمیون و یا خود ایمن هستند که اغلب در طول زندگی فرد با او همراه بوده و تنها با داروها میتوان آنهارا کنترل و سیر پیشرفت بیماری را کندتر نمود. از جمله بیماری های اتو ایمیون میتوان بیماری لوپوس، آرتریت روماتویئد، ام اس، دیابت تیپ ۱ و مانند اینها رانام برد. در اینجا قصد بر آن است که در مورد برخی از این بیماری ها بحث شود. LUPUS: لوپوس یکی از بیماری های اتوایمیون است که قسمتهای مختلف بدن را از جمله پوست، قلب، کلیه، خون، مفاصل، ریه ها و مغز را تحت تاثیر قرار میدهد بنابر این این بیماری یک بیماری سیستمیک بوده و عوارض خود را در اغلب بخشهای بدن نشان میدهد. البته این بیماری در اغلب افراد یک بیماری خفیف بوده و ارگان های کمی را درگیر میکند و بنابراین تهدید کننده زندگی بیمار نیست ولی در برخی از بیماران این بیماری بسیار شدید بوده و میتواند زندگی بیمار را تهدید کند. شیوع این بیماری در زنان بیشتر بوده و سن درگیری اغلب در محدوده ۴۵-۱۵ سالگی میباشد. علائم بیماری:

دومين همايش آزمايشگاه و بالين

دومين همايش آزمايشگاه و بالين در مورخ 23/2/87 لغايت 26/2/87 توسط جامعه علمي آزمايشگاهيان ايران برگزار مي گردد وب سايت همايش www.irlabmedcongress.com می باشد.

یومارکرهای جدید در بررسی فیبروز کبدی

ترجمه : فرشاد ديلمي

اخيرا دانشمندان تست کبدی جدیدی را معرفی نموده اند که در این روش با استفاده از اندازه گیری مارکرهای مختلف کبدی ، وضعیت بیماران مبتلا به نارسائی حاد کبدی را برای پزشک آشکار می سازد. این تست که به ELF معروف شده است، در افرادی که تمایل به انجام بیوپسی های مداوم را ندارند کاربرد دارد. همچنین از این روش می- توان در بررسی افرادی که دچار فیبروز ملایم یا متوسط کبدی هستند را نیز استفاده کرد که معمولا در این مراحل بیماری بدون علامت است. و بدین وسیله می توان با تغییر روش زندگی و اقدامات درمانی اولیه بطور چشمگیری از بروز مشکلات حاد بعدی جلوگیری نمود.
فیبروز کبدی چیست ؟
فیبروز کبد یک روند ایجاد اسکار است که در نتیجه پاسخ بافت کبد به آسیب ایجاد می شود. پوست و سایر ارگان ها نیز در مواقع آسیب بدین صورت با تجمع کلاژن و سایر مشتقات ماتریکس، زخم را ترمیم می کنند. کبد نیز به همین ترتیب با تجمع کلاژن های جدید زخم را ترمیم می کند. روند ایجاد آسیب اولیه می تواند در نتیجه سیروز کبدی نبز ایجاد شود که در این حالت ساختار بنیانی واحد های عملکردی کبد به نحوی تخریب می شوند که جریان خون به داخل کبد سرازیر شده و کل فعالیت کبد را تخریب می کند. با پیشرفت سیروز عوارض شدیدی در کبد مانند: هایپرتانسیون پورتال، نقص عملکردی کبد و سرطان کبد به وجود می آید. خطر ابتلا به سرطان کبد با پیشرفت سیروز به شدت افزایش می یابد و باید سیروز را جزء حالتهای پیش از بدخیمی به شمار آورد. امروزه سیروز و سرطان کبد جز ده علت عمده مرگ در دنیا می باشد و در بسیاری از کشورهای توسعه یافته بیماریهای کبدی جزء پنج علت عمده مرگ در میانسالان می باشد.

بیولوژی فیبروز کبدی